Қазақстан Халық партиясынан сайланған депутат, Президент жанындағы Халықтың әлеуметтік жағынан осал санаттарының құқықтары жөніндегі уәкіл Кенжеғұл Сейтжан жаңа Конституция жобасын талдайды. Оның айтуынша, біздің ел дамудың анағұрлым жаңа һәм жоғары деңгейіне өтіп жатыр.
Мәжілісмен әрі омбудсмен Конституция жобасында алғаш рет адам мен оның құқығына айрықша басымдық берілгенін атап өтті.
– Бұл әдемі тұжырым ретінде ғана маңызды емес, – деді ол. – Бұл — алдағы уақытта мемлекеттің қалай өмір сүретінін айқындайтын қағида.
Депутат құқық пен бостандық мәтіннің ішінде ұсақ әріппен жасырылмай, құжаттың өзегі саналанатын преамбулаға шығарылып, айқын көрсетілгенін құптады.
– Бұл әлеуметтік жағынан осал адамдар маңызды, – деп нақтылады Кенжеғұл Сейтжан. – Құқық Конституцияда бекітілген кезде шенеуніктің көңіліне, түсіндірмелерге немесе «жергілікті жерде қалай шешілетініне» тәуелді болмайды.
Парламентарий Конституция — бұл абстракция емес, негізгі қағидаға негізделген құжат екенін, соған сәйкес мемлекет адам жағында тұратынын немесе адам жүйеге қарсы жалғыз қалатынын ерекше атап өтті. Қазір бірінші жолды таңдауға талпыныс жасалуда. Жаңа Конституция жобасы билік жүйесіне елеулі өзгеріс енгізуді ұсынып отыр.
– Бұл тек форма үшін емес, тепе-теңдік пен жауапкершілік үшін қажет, – деп нақтылады Кенжеғұл Сейтжан.
Жоба Парламенттің жаңа форматын ұсынады, қоғамдық диалог тетігін күшейтеді, азаматтардың құқығы мен кездейсоқ шешімдерден қорғанысын кепілдендіреді – қысқаша айтқанда, ережелер адамға қарсы емес, керісінше адамны пайдасына жұмыс істейді.
– Бұл мазмұнды әңгіме, – деді депутат. – Барлық шешім біржақты бола бермейді және бұл қалыпты жағдай. Маңыздысы – талқылау кулуарда емес, ел алдында өтіп жатыр. Конституция – бұл мемлекеттің қоғаммен келісімі. Келісім ашық алаңға шығарылды.
Мәжілісмен әрі омбудсмен жаңа Конституциядағы өмір сүру – әр адамның абсолютті және ажырамас құқығы деген кепілдендіретін нормаға ерекше тоқталды. Ешкімнің кімнің өмір сүруге лайықты немесе лайық емес екенін шешуге құқығы жоқ. Өлім жазасына тыйым салынған.
– Мен үшін бұл тек бап емес – бұл мемлекеттің аттап өту құқы жоқ шекара, – деді К.Сейтжан. – Адамға деген құрмет дәл осындай нормалардан басталады.
@halyk_partiyasy
